Adanalı Ne Durumda?
Adanalı Ne Durumda? Kebap Rantının Gölgesinde Bir Kentin Var Olma Mücadelesi
HÜSEYİN YETİŞ
yetis.huseyin@gmail.com - 0 (545) 3649543
Adana denince akla ilk gelen şeyler bellidir: Sıcak hava, pamuk tarlaları, lezzetli gastronomisi, sineması ve tabii ki meşhur "güneşe ateş eden" tez canlı insanı... Ancak madalyonun öteki tarafına baktığımızda, Çukurova’nın kalbinde yer alan bu kadim şehrin ve Adanalının bugün hiç de parlak bir dönemden geçmediğini görürüz.
Peki, Adanalı şu an ne durumda?
Kestirmeden söyleyelim: Adanalı yorgun, kırgın ve geleceğe dair kaygılı. Sanayinin ve tarımın başkenti olmaktan uzaklaşan, ekonomik ve sosyal dönüşümün gerisinde kalan kentte vatandaş, kendi kabuğuna çekilmiş durumda.
Neden Bu Noktadayız?
Adana’nın bu duruma gelmesi bir gecede yaşanmadı. 1970’li ve 80’li yıllarda Türkiye’nin en büyük sanayi merkezlerinden biri olan, fabrikalarından dumanlar yükselen, Seyhan ve Ceyhan’ın bereketiyle beslenen kent, yanlış teşvik politikaları ve vizyonsuz şehir planlaması yüzünden cazibesini kaybetti.
Komşu illere verilen sanayi ve yatırım teşvikleri Adana’yı pas geçerken, kentin sermayesi ve nitelikli beyin gücü kademeli olarak İstanbul ve Ankara başta olmak üzere başka şehirlere göç etti. Adana, sanayi kenti kimliğini yitirirken yerine sürdürülebilir yeni bir ekonomik model koyamadı.
Adana’nın En Önemli 3 Dev Sorunu
Bugün bir Adanalının kapısını çalsanız, dert yandığı konular üç ana başlıkta toplanır:
1. Sosyo-Ekonomik Çöküş ve İşsizlik
Türkiye ortalamasının üzerinde seyreden genç işsizlik oranı Adana’nın en kanayan yarasıdır. Kentte nitelikli iş imkanlarının azalması, eğitimli gençleri şehri terk etmeye zorlarken; kayıtdışı istihdam ve sığınmacı yoğunluğu iş gücü piyasasını iyice dengesizleştirmiştir.
2. Çarpık Kentleşme ve Güvenlik Problemi
Adana, hızla ve plansız büyüyen bir kent. "Eski Adana" ile "Yeni Adana" arasındaki devasa uçurum, sadece mimari değil, sosyal bir ayrışmayı da beraberinde getirdi. Kontrolsüz göçle büyüyen bazı varoş mahallelerde güvenlik sorunları, çeteleşme ve uyuşturucu kullanımı maalesef şehrin üzerine gölge düşürüyor.
3. Tarım ve Sanayide Kan Kaybı
Dünyanın en verimli ovalarından biri olan Çukurova’da tarım arazilerinin imara açılması, çiftçinin artan girdi maliyetleriyle ezilmesi ve tarıma dayalı sanayinin gerilemesi, kentin ekonomik omurgasını zayıflattı.
Çözüm Var mı? Adana Nasıl Şahlanır?
Umutsuzluğa kapılmak Adanalının hamurunda yoktur. Adana’nın potansiyeli hâlâ devasadır; ancak artık temenni değil, somut ve radikal adımlar gereklidir:
-
Stratejik Sanayi Hamlesi (Ceyhan Enerji İhtisas Bölgesi): Ceyhan ve Karataş aksındaki kimya, enerji ve lojistik yatırımları hızla tamamlanmalı; Adana yeniden Akdeniz’in üretim ve lojistik üssü haline getirilmelidir.
-
Katma Değerli Tarım ve Gastronomi Turizmi: Çukurova sadece ham madde üretmemeli; tarım teknolojileri ve gıda sanayiyle ürününü işleyerek satmalıdır. Ayrıca sadece karnı doyuran değil, kültürüyle öne çıkan sürdürülebilir bir gastronomi ve kültür turizmi stratejisi şarttır.
-
Kentsel Dönüşüm ve Sosyal Entegrasyon: Güvenlik ve suçla mücadele sadece emniyet tedbirleriyle değil, dezavantajlı mahallelere götürülecek eğitim, gençlik merkezleri ve istihdam odaklı sosyal projelerle çözülmelidir.
-
Liyakat ve Ortak Akıl: Adana'nın en büyük ihtiyacı yerel yönetimler, odalar, üniversiteler ve sivil toplumun parti siyasetini bir kenara bırakıp kent paydasında buluşmasıdır.
Son Söz
Adana, "Bereketli Topraklar Üzerinde" yazılan hikayelerin kentidir. Ancak bugün toprağın bereketi kentin insanına yetmemektedir. Adanalının neşesini, mertliğini ve üretim arzusunu geri kazanması için geç kalınmış değildir. Yeter ki kentin potansiyeline inanılsın ve doğru bir vizyonla yola çıkılsın. Akdeniz’in bu sıcak kenti, hak ettiği parlak günlere geri dönmeyi fazlasıyla hak ediyor.
